Wijngaarden op een actieve vulkaan

Etna is een van de oudste en belangrijkste wijngebieden van Sicilië; de wijngaarden liggen in een halve cirkel op de hellingen aan de noord-, oost- en zuidkant van de nog regelmatig vuur en as spuwende berg. In de 19e eeuw strekten de wijnstokken zich van die hellingen uit tot over de vlakte van Catania, helemaal tot aan de zee, en was het plaatsje Riposto een van de belangrijkste Europese wijnhavens. Menig vat Franse wijn kreeg in die tijd een oppepper met  liters wijn van de Etna. 

De combinatie van de hoge leeftijd van de wijngaarden met zeer eigen druivenrassen, het bijzondere vulkanische terroir en moderne techniek laten de Etna wijnen nu echter zien tot de grote wijnen van de wereld te behoren. Spannende gestructureerde wijnen, vol rokerige vulkanische tonen. Sappig, maar ook gestructureerd, gelaagd en vol diepte. Absolute aanrader voor elke liefhebber van spannende Italiaanse wijn.

Een andere bijzonderheid van de wijngaarden van de Etna is hun ouderdom: wees niet verbaasd percelen aan te treffen met bushvines (gobelet, alberello) die ouder zijn dan 100 jaar. Hier tref je  wijnstokken die groeien als een struik en die de phylloxera-epidemie van het eind van 19^e eeuw hebben overleefd.


Sinds het eind van de jaren tachtig is het terroir van de Etna grondig onderzocht en in kaart gebracht. Zeer uiteenlopende wijnmakers besloten er kwaliteitswijn te gaan maken, binnen of buiten het Consorzio di Tutela dei Vini Etna DOC. Slechts 30 bedrijven die zelf hun wijn bottelen zijn lid; 30 andere niet. In totaal zijn er dus zo’n 60 bottelende producenten. De rest van de boeren teelt wel druiven, maar verkoopt die aan anderen.
Natuurlijk houdt zo'n vulkaancultuur ook risico's in, maar dat houdt de wijnbouwers niet tegen. De recente uitbarstingen vonden allemaal plaats in de hoofdkrater, op 3.400 meter hoogte, en waren van relatief korte duur. Tussen de wijngaarden en de hoofdkrater ligt bovendien een vallei die de lava opvangt. Het enige echte probleem is de asregen die de goten en rioleringen verstopt en de wegen glad maakt. Maar tegelijk leidt die as ertoe dat de bodem hier véél vruchtbaarder is. Opmerkelijk: de terroirs op de Etna zijn enorm divers. Geologen ontdekten 46 verschillende types lava op en rond de vulkaan.
De toenemende belangstelling voor Etna-wijnen heeft trouwens als neveneffect dat de prijzen van de terreinen op de vulkaan geëxplodeerd zijn. Afhankelijk van de ligging betalen wijnboeren vandaag makkelijk tussen 60.000 en 120.000 euro per hectare. 

Etna Bianco, ongrijpbaar en verrassend

Tot het eind van 19e eeuw werd er overigens gewoon ‘wijn’ gemaakt op de Etna. Een onderscheid in rood en wit werd niet gemaakt: alle druivenrassen stonden door elkaar heen in de wijngaarden, en blauwe zowel als witte druiven werden samen geoogst en geperst. Rood en wit werden er pas vanaf het midden van de 19e eeuw op verschillende tijdstippen binnen gehaald en apart gevinifieerd.

Honderdvijftig jaar geleden bestond het dus nog niet: witte wijn van de hellingen van de Etna. Op deze vulkaan op Sicilië, die nog bijna maandelijks as en vuur spuugt en daarmee de omgeving voorziet van uiterst vruchtbare bodems, groeien al eeuwen druiven. Blauwe en witte stonden er tot circa 1850 dwars door elkaar in de wijngaard,  om daarna ook samen in de pers en het vat te belanden.

De bepalingen van de Etna DOC, opgericht in 1968, zeggen onder andere dat de wijngaarden moeten liggen tussen 400 en 1000 meter boven zeeniveau, en dat de Etna Bianco uit voornamelijk carricante moet bestaan, een inheems druivenras. Een klein beetje cataratto mag worden toegevoegd, net als minimale hoeveelheden van nog wat meer rassen.

Daarnaast is er Etna Bianco Superiore. De naam zegt niets over de kwaliteit, alleen over een strenger afgebakend herkomstgebied: druiven mogen alleen van de wijngaarden van het dorp Milo komen.

De karakteristieken van de witte Etna-wijnen zijn lastig onder woorden te brengen. Ze zijn in ieder geval droog, dus zonder restsuiker, en dragen duidelijk de stempel van de vulkanische bodems. Mineraliteit is een trefwoord; je proeft in alle wijnen wat zilts, wat vuurstenigs zelfs. Daarnaast doen geur en smaak vaak eerder denken aan noten dan aan fruit. Fruit is zelden echt uitbundig aanwezig, alleen heel ingetogen, en varieert van rijpe meloen tot ingeblikte ananas en van groene appel tot zonnige citrus. Zuren, die zijn er ook, stevige zelfs. Maar altijd zo keurig verpakt dat een glas lekker verfrissend werkt, en eetlustopwekkend. Waar ik bij het proeven van deze wijnen telkens naar snak, was een portie mosselen of oesters! De witte Etna-wijnen zijn namelijk geen vrolijke niemendalletjes voor op het terras, maar wat serieuzere types die pas los komen met eten erbij. Dan leven ze helemaal op en ontplooien hun volle charme!
Witte Etna-wijnen drink je overigens best jong. Maar kijk er niet vreemd van op als een 10-jaar oude Carricante nog je glas uit dendert alsof hij de verloren tijd wil inhalen. En ik heb verhalen gehoord over nog oudere verrassingen, van wel 43 jaar … Een spannend witte-wijngebied, daar op die Siciliaanse vulkaan!

Etna Rosso, het verhaal van de Nerello Mascalese

Vandaag zijn Nerello Mascalese en Etna haast synoniemen. Het begint in de eerste plaats bij het nog maar recente, intense succes van Etna-wijnen die in de rode variant steeds voor minimaal 80% uit Nerello Mascalese bestaan. Maar er zijn nog goede redenen. Nerello Mascalese is een vigoureuze druivenvariëteit – altijd interessant voor wijnbouwers – en levert ook buiten de Etna-zone vaak uitstekende wijnen op. Deze zijn meestal jong en fruitig, in tegenstelling tot de Etna Rosso’s die een enorme complexiteit en dito verouderingspotentieel kunnen bereiken.
Ook in het zuiden van Calabria wordt Nerello Mascalese geteeld: we zijn in vogelvlucht dicht bij de Etna, maar geografisch gescheiden door de straat van Messina.

Etymologie

Nerello betekent vrij vertaald ‘kleine zwarte’. Het slaat op de grootte van de bessen en op de kleur van de wijnen die de druivensoort oplevert. In kleine dorpjes aan de voet van de Etna wordt door ouderen nog wel eens over vino nero gesproken, doelend op de lokale wijn. Mascalese is Italiaans voor ‘van Mascali’. Dit dorpje ligt aan de oostkust van Sicilië, waar de Etna tot in de zee reikt, en was eeuwenlang een belangrijk logistiek centrum van Etna-wijnen.

Druif

Nerello Mascalese is een laatrijpende druif. Dit betekent dat een flinke dosis kunde en ervaring vereist zijn om er excellente wijnen van te maken. Het rendement van de druivenplanten beheren, niet te veel of te weinig ontbladeren, het juiste moment afwachten om te oogsten. Het zijn enkele van de fijngevoelige werkzaamheden die bepalend zijn voor de kwaliteit van de wijn. Hetzelfde geldt voor het vinificatie. Zelfs bij volle rijpheid geven de tannine een groene, bittere toets aan de wijn. Daarom is doseren de juiste leidraad bij het vinifiëren van Nerello Mascalese. Een bijkomende moeilijkheid aan het telen van Nerello Mascalese is de grote verscheidenheid aan biotopen binnen de variëteit. Het geeft de wijnmakers extra mogelijkheden, maar het betekent ook een extra complexiteit.

Nerello Mascalese wordt vaak vergeleken met Pinot Noir. Beide druivensoorten hebben namelijk de bijzondere eigenschap minuscule verschillen in terroir te vertalen naar de wijn. Maar daarmee houdt de vergelijking met Pinot Noir ook wel op. Nerello Mascalese brengt wijnen voort met flagrante aroma’s van krieken, tabak, kruiden en mineralen. 

Vandaag worden er meer dan ooit wijnen gemaakt van 100% Nerello Mascalese. Voor de jongere varianten van de wijn is dit absoluut prima. Voor Etna Rosso heb ik persoonlijk een voorkeur voor de traditionele blend van Nerello Mascalese (minimaal 80%) met Nerello Cappuccio (maximaal 20%). Een Etna Rosso is hierdoor floraler, evenwichtiger en het geeft de wijn fraîcheur en mineraliteit.

 

Etna wijnen bij de Wijnerie

Dorst gekregen? Dat begrijp ik. Wij hebben sinds kort ook enkele van deze tot de verbeelding sprekende wijnen in ons gamma van de Cantina Antichi Vinai (reeds vier generaties), twee witte en een rode. Ik kan je maar één advies geven: proef ze eens, wie weet ben jij ook meteen verkocht, net als ik.

Etna Feitencheck

Oppervlakte wijnbouw  3,181ha (656ha DOC)
Jaarlijkse productie 78,500hl (12,572hl DOC)

Druif variëteiten binnen de DOC
Rood: Nerello Mascalese (2,454ha), Nerello Cappuccio (24ha)
Wit: Carricante (140ha), Catarratto (22ha), Minella, Grecanico, Insolia

DOC bepalingen
• Etna D.O.C. Bianco: Carricante (minimum 60%), Catarratto (niet meer dan 40%). Kan tot 15% andere niet-aromatische variëteiten zoals Minnella of Trebbiano
• Etna D.O.C. Bianco Superiore: Carricante (minimum 80%), Catarratto of Minnella (niet meer dan 20%). Druiven komen enkel uit Milo.
• Etna D.O.C. Rosso/Rosato: Nerello Mascalese (minimum 80%), Nerello Cappuccio/Mantellato (niet meer dan 20%). Kan tot 10% andere niet-aromatische variëteiten (ook witte)
• Etna D.O.C. Spumante: Nerello Mascalese (minimum 60%) en tot 40% andere niet-aromatische Siciliaanse variëteiten







Bronvermelding:
Decanter
Jancis Robinson
Wikipedia
Winefolly
De Tijd: https://www.tijd.be/r/t/1/id/9951174

1. Het drinken van rode wijn in kleine hoeveelheden is beter dan helemaal niet drinken

2. Die voordelen voor de gezondheid zijn afkomstig van tannine

3. Sommige rode wijnen zijn beter voor jou dan andere

1. Beter een droge dan een zoete wijn

2. Rode wijnen met een lager alcoholgehalte (bij voorkeur minder dan 13% ABV) zijn beter dan wijnen met een hoog alcoholgehalte

3. Rode wijnen met meer tannine zijn beter dan lage tannine-wijnen 

   • Voorbeelden van rode wijn met veel tannine: Rode wijn die op eik heeft gerijpt (zoals Crianza, Reserva, Gran Reserva, Riserva), Barolo en Barbaresco, wijn gemaakt van de druiven: Cabernet Sauvignon, Tannat, Syrah, Nebbiolo, Sangiovese…. 
   • Voorbeelden van rode wijnen met lage tannine: Beaujolais, wijn gerijpt in RVS vaten, wijn gemaakt van druiven: Gamay , Cabernet Franc uit de Loire zoals Saumur-Champigny, Chinon and Bourgueuil, Pinot Noir druif, maar niet alle. Bijvoorbeeld dure Grand Cru uit Bourgogne bevatten vaak wél veel tannine door de rijping op houten vaten, Grenache, Dolcetto en Barbera. 

4. Jonge rode wijnen zijn beter voor jouw gezondheid dan oude rode wijnen

4. De kleur in rode wijn komt van de druivenschillen

5. Naarmate rode wijnen ouder worden, worden ze lichter van kleur.

6. Bijna alle rode wijnen worden gemaakt van één druivensoort

7. Rode druiven bestaan al langer dan witte wijndruiven.

8. Rode wijnen bevatten vaak minder sulfieten dan witte wijnen.

9. Rode wijnen kunnen ouder worden dan witte wijnen.

10. Van rode druiven kan je ook witte wijn maken

11. Je kan honderden aroma's vinden in rode wijn

Portugal is één van die uit de kluiten gewassen wijnproducenten. Dus, op straffe  van excommunicatie, was ik wel verplicht een Portugese wijn uit te zoeken. Laat dat nu net een vrij blinde vlek in mijn wijnkennis zijn (maar ondertussen is er stevig aan gewerkt, maak je geen zorgen).

Er zat niets anders op dan een paar truken uit mijn wijnmouw te schudden.

Eigenlijk is het liefste wat ik doe een wijnkaart doorploegen, ze memoriseren en een paar keer van voor naar achteren lezen. Zo verlies ik al gauw minimum een kwartier (en dan heb je geluk). Mijn vrouw is dat ondertussen gewend en vraagt meestal reeds bij het binnenkomen van een restaurant naar de wijnkaart zodat er geen tijd verloren gaat. Maar die andere familiegenoten, die wachten niet zo graag.

Om het wat sneller te laten gaan, bedien ik me dan van een paar truukjes, binnenwegen. Binnenwegen die ik graag deel:

Binnenweg 1: bekend is bemind

Bij een onbekende wijnkaart (in ook nog een onbekend wijnland) zoek ik altijd naar iets bekends, een kapstok, houvast als het ware. Zo één van die bekende elementen is het druivenras. Niets voor niets bestaan er een aantal druivenrassen waaraan ik refereer als “marketingdruiven”. De naam van deze druivenrassen doet bij de meeste onder ons een belletje (of een hele klokkenhandel) rinkelen. Wie heeft er nog niet gehoord van de heilige drievuldigheid in rood: merlot, cabernet sauvignon en syrah?

Met de wijnkaart voor mijn neus begon ik te scannen op die bekende druivenrassen. En ja, daar prijkte het: een blend van merlot en touriga nacional. Merlot is de Marilyn Monroe der druivenrassen, wulps en rondborstig. Een druif die ik (en met mij ontelbare wijnliefhebbers) graag drink. Dit in combinatie met de lokale topdruif touriga nacional, dat moest wel vuurwerk geven. En dat deed het ook, jammie smaakte me die combinatie.

Conclusie: kies gewoon voor dat bekend en bemind druivenras, liefst dan nog in combinatie met een lokaal druivenras, en je problemen zijn van de baan.

Binnenweg 2: prijs is een indicatie

Al een idee in welk type wijn je zin hebt vandaag, eentje die ook nog een aardige conversatiegenoot voor je eten zou zijn?

Laat ik je alvast wat helpen, prijs is een indicatie. Een indicatie van wat? Hoeveel flappen ik dien neer te tellen bij de rekening? Dat ook, natuurlijk. Maar prijs is eveneens een indicatie van de stijl van de wijn. Geloof je me niet? Hoeveel krachtige, complexe wijnen vind je in ons Belgenlandje op de wijnkaart onder de 25 eur?

Inderdaad!

Dus, als je zin hebt in een gemakkelijke, fruitige wijn, ga gerust je gang in de lagere prijsklassen. Wil je echter een complexe, volle, krachtige wijn, dan moet je uitwijken naar de (wat) duurdere prijsklasse.

En, niet te vergeten, er is altijd de veilige haven van de middenprijsklasse, niet te duur, niet te goedkoop, zo gewoon ergens in het midden.

Het tweede restaurant dat we aandeden was tijdens lunchtijd, bedoeling was een lichte maaltijd te nuttigen, dus ik ging ook voor die lichtere wijn in de goedkopere prijsklasse.

Conclusie: ga je voor een lichte, fruitige wijn, gewoon even vlug de prijzen scannen (laagste prijs versus hoogste prijs) en dan één van de wijnen uitkiezen in de wat lagere prijsklasse, de klasse van de fruitige recht-voor-de-raap wijnen en, kabaam, je hebt in een mum van tijd gekozen.

Binnenweg 3: ga voor de iconen

In elk land, regio, streek heb je wel een paar bekende namen, de Armani’s en Yves St. Laurent’s onder de wijn. In Portugal genieten iconen zoals Niepoort en Luis Pato stevig wat faam.

Bij de iconenaanpak heb je twee mogelijke keuzes.

a) De directe keuze

Als wijnen van die iconen op de kaart staan en ze vallen binnen je budget, geen aarzeling, gewoon plankgas en bestellen die handel. Gaan voor die naam!

b) De indirecte keuze

De indirecte aanpak is deze iconen te gebruiken als richtingaanwijzer. Ze kunnen je iets vertellen over de streek, het druivenras, de prijsklasse waarin je dient te zoeken om iets gelijkaardigs tegen te komen. Iets wat ik wel eens durf te doen is gewoonweg de wijn direct onder of boven deze icoonwijn uit te kiezen. Fun gegarandeerd!

Conclusie: Ga voor de iconen, die gekende wijnmakers of gebruik ze om nieuwe ontdekkingen te doen.

Binnenweg 4: Roep de hulplijn in

Er zijn zo van die momenten dat het echt niet lukt.  Je wilt ultrasnel zijn of je gezelschap is zo beeldschoon dat je geen tijd hebt ook maar een blik aan de wijnkaart te wijden of je wilt jezelf (en je gasten) eens volledig verrassen of je kon geen van de vorige tips toepassen (of je bent gewoonweg lui).

Wel, denk dan maar dat je meedoet aan de vraag van 1 miljoen…en roep je hulplijn in: de ober, sommelier, maître, gastheer of onder welke naam deze ook rondloopt. Roepen en hulp vragen. Pas op, verwacht je wel aan een paar vragen, zoals welk type wijn je wilt drinken, rood, wit of rosé, fruitig of krachtig. En bedenk al eens op voorhand hoeveel eurootjes je wenst te spenderen.

Met die hulplijn ben ik al vaak aangenaam verrast geweest (en woepsiedaisie, ook al een paar keer onaangenaam).

Conclusie: Leg de stress bij iemand anders en ga voor die hulplijn.

Binnenweg 4½: no stress

Doe het op je gemak, laat je niet stresseren en vergeet nooit “die links van jou weet er nog minder van dan die rechts van jou”. En op het einde van de rit gaat het toch over genieten.

Dus no worries, no stress, enjoy the ride!

De Portugese ontdekkingsreiziger Magellaan was de eerste Europeaan die Patagonië aandeed, tijdens zijn reis om de wereld in 1520. Volgens Antonio Pigafetta, die de ontdekkingen van Magellaan op schrift stelde, noemde Magellaan het gebied "Patagão". Pigafetta meldde in zijn verslag dat men daar reusachtige mensen aantrof. Daarom wordt verondersteld dat Patagonië zoiets betekent als 'Land van grote voeten'. Nederlandse, Engelse en Spaanse avonturiers volgden het spoor van Magellaan in de daarop volgende jaren. In 1616 noemde Willem Corneliszoon Schoutenhet meest zuidelijke puntje van Chili Kaap Hoorn, naar zijn woonplaats Hoorn.

Het klimaat wordt beïnvloed door de aanwezigheid van de Andes. De door de westenwinden aangevoerde wolken worden door de hoge bergen tegengehouden, zodat daar zeer veel neerslag valt. Het land ten oosten van de Andes krijgt daarom zeer weinig neerslag. Dit Argentijnse gebied is daardoor een steppegebied, het is leeg en schraal. Enkel schapen kunnen daar overleven. Schapenteelt en de productie van wol op uitgestrekte estancias (landgoederen) zijn er dan ook de enige economische activiteiten van betekenis. Bovendien waait er steeds een sterke wind, die het leven er weinig aangenaam maakt.

Bodega Del Fin del Mundo

Sommige dromen kunnen alleen worden gerealiseerd dankzij de niet aflatende vasthoudendheid van hun dromers. Zo verging het ook Bodega del Fin del Mundo: een wijnmakerij geboren uit de hand van visionair Julio Viola. Del Fin del Mundo was de pionier in San Patricio del Chañar, door wijn te gaan maken in deze uitzonderlijke streek.

In 2009 kwam de familie Viola in contact met Eduardo Eurnekian, een van de belangrijkste ondernemers in Latijns-Amerika, en sindsdien zijn beide families bezig om wijnen uit Patagonië naar een steeds hoger niveau te tillen. Hij werkte hard om op een dag high-end wijnen te creëren met een eigen identiteit, in staat om internationale smaakpapillen te verleiden.

Intussen produceren ze buitengewone wijnen die de essentie van Patagonië, een land dat bekend staat om zijn ruwe schoonheid, sublimeren.
Julio was verantwoordelijk voor de hele ontwikkeling van het gebied, door een geavanceerd irrigatiesysteem in te zetten dat de Neuquén-rivier vanuit de Andes voedt en het wonder van het leven in de woestijn mogelijk maakt. In 1999 zijn de eerste wijnstokken wortel geschoten in de vallei. Ze hebben de eerste wijnen van deze regio gemaakt met druiven van de oogst 2002, toen de planten de nodige rijpheid en balans bereikten. Sindsdien is de productie jaar na jaar gegroeid, zowel kwantitatief als kwalitatief. Vandaag de dag, met enkele mooie jaargangen op hun naam, is het resultaat van een diepe kennis van dit unieke terroir in elk exemplaar terug te vinden. 

State-of-the-art technologie gekoppeld aan een grondige kennis van traditionele wijnbouwtechnieken, dat is de filosofie van dit huis. De wijnmakerij heeft roestvrijstalen tanks en eiken vaten met temperatuurregeling, betonnen baden en Franse en Amerikaanse eiken vaten: alle apparatuur die een perfecte maceratie, fermentatie en een zorgvuldige veroudering van de wijnen mogelijk maakt.
100% van de druiven die ze gebruiken voor hun wijnen zijn afkomstig van de boerderijen in San Patricio del Chañar, de enige productieve zone in Argentinië waar alleen premium wijnen worden geproduceerd. Elke boerderij en elk perceel worden met geduld en zorg bewerkt, rekening houdend met alle factoren die elke wijn een uniek en onvervangbaar juweel maken (druivenvariëteiten, microklimaat van het perceel, stijl van de wijn).

Daarnaast heeft Del Fin del Mundo, met prioriteit voor innovatie, besloten om meerdere percelen toe te wijzen om te experimenteren met nieuwe en originele variëteiten. In navolging van het voorbeeld van Bodega del Fin del Mundo hebben andere ondernemers nieuwe wijnmakerijen opgestart en de wijnproductie van deze Patagonische vallei verrijkt. Tegenwoordig is een klein wijnbouwcentrum het hart van San Patricio del Chañar.

De Wijngaarden

De regio, die tot voor enkele jaren gedomineerd werd door Patagonische woestenij, is de dag van vandaag veranderd in een oase van leven. Na een periode van meer dan 10 jaar, zijn er de dag van vandaag 2000 hectaren aan wijngaarden, aangeplant met het moderne systreem van lage hekjes. De vallei heeft een continentaal woestijnklimaatmet mage gemiddelde temperaturen en een optimale thermische amplitude in de rijpingsfase. De weinige neerslag, lage relatieve vochtigheid, intense zon en constante frisse wind resulteren in uitzonderlijk gezonde wijngaarden. De bodem is alluviaal, gevormd door de eeuwen heen door aardverschuivingen in de Andes. Ze zijn diep, arm en met weinig organisch materiaal, allemaal ideale eigenschappen om sterke en gezonde wijnstokken te ontwikkelen.



De hoogste wijngaarden zijn rotsachtig en zanderig, lagergelegen vind je meer zanderig leem en een laag slib. Dit verschil in bodemprofielen leidt tot verschillende wijnstijlen waardoor de wijnmakers een breed scala aan cuvées kan maken. Druppelirrigatie met smeltwater uit de Andes zorgt voor een maximaal afgestemd watergebruik.
Behoud van de natuurlijke rijkdommen met respect voor het terroir is bij Bodega Del Fin del Mundo een van de grote prioriteiten. Duurzame wijnbouw is de hoeksteen van dit domein die elke dag nog milieuvriendelijker probeert te werken.De oogst gebeurt tussen februari en april, na berekening van de juiste rijpheidsdatum zodat elke druivenvariëteit op het juist moment geplukt wordt en zijn maximale expressie kan bereiken. De omstandigheden produceren druiven met een uitstekende balans tussen suikers en zuren en leiden tot delicate en aromatische witte wijnen en intense en fruitige rode wijnen.

De wijnen

Wijnfouten kunnen elke wijn verpesten. De 7 belangrijkste wijnfouten zijn:Welke fouten of afwijkingen kan je zoal vaststellen?

Geoxideerde wijn ...

• Wat het is: fout veroorzaakt door te veel blootstelling aan zuurstof. Weet je wanneer je een gesneden appel op het aanrecht laat staan ​​en hij bruin wordt? Het is hetzelfde proces maar dan in je wijn. Oxidatie is de meest voorkomende fout in oudere wijnen
• Hoe ontdek je dat: geoxideerde wijnen verliezen hun helderheid, zowel qua kleur als qua smaak. Fel rood verandert in een bruin-oranje kleur, en frisse en zuivere  smaken ontwikkelen drogere, meer bittere kenmerken. Witte wijnen zijn veel gevoeliger voor oxidatie dan rood, omdat de hogere tannineniveaus van rode wijn fungeren als buffer. Als je echt wilt zien hoe dit eruit ziet: open een nieuw flesje, schenk een glas in en bewaar dat flesje ongeveer een week. Drink wat en vergelijk het met dat eerste glas dat je had.
• Is er iets aan te doen? Nee, maar je kan de houdbaarheid van geopende wijn verlengen door een wijnbewaarinstrument (vacuum, coravin, …) te gebruiken of je fles na opening in de koelkast te bewaren. Als je fles direct van de plank is geoxideerd, had deze een defecte sluiting of was hij verkeerd behandeld. Terugbrengen naar je wijnhandelaar is dan de boodschap.

2,4,6-trichlooranisol (TCA) ... ook bekend als kurkgeur

• Wat het is: een chemische contaminant die ergens in de fles is terechtgekomen, meestal van echte kurk. TCA kan ook aanwezig zijn in eiken vaten, of de verwerkingslijnen bij het wijnhuis, waardoor hele batches, in plaats van losse flessen, worden geruïneerd.
• Hoe ontdek je het: bedorven geur en smaak als natte krant, beschimmelde kelder of stinkende hond. De wijn is vruchteloos en gedomineerd door de off-smaken. Sommige schattingen geven aan dat de door TCA aangetaste wijnen tot 2% van alle wijnen gebotteld is onder echte kurk, waardoor dit de tweede meest voorkomende wijnstoring is.
• Is er iets aan te doen? Andrew Waterhouse, hoogleraar wijnchemie aan de UC Davis, beweert dat je de wijn in een kom kunt gieten met een stuk plastic folie. De TCA wordt aangetrokken door het polyethyleen en uit uw wijn getrokken. Ik zeg dat het leven te kort is om wijnfouten op te lossen. Stuur die fles terug! 

Zwavelverbindingen

• Wat het is: Zwavel is een gecompliceerde kwestie in wijn. Sommige zwavel (zwaveldioxide of sulfiet) wordt aan bijna alle wijn toegevoegd om het te stabiliseren. SO2 manifesteert zich als een soort smokey, geslagen aroma, maar is helemaal niet slecht voor u. Een andere zwavel, diwaterstofsulfide (H2S) is een natuurlijk voorkomend bij-product van een niet gezonde gisting. Het is ook niet slecht voor u in de hoeveelheden die aanwezig zijn in wijn, maar kan leiden tot enkele ongewenste aroma's.
• Hoe ontdek je dat: hoewel er een paar verschillende soorten sulfieten en sulfiden zijn, manifesteren ze zich bijna allemaal als gebreken. De meest voorkomende manifestatie van een zwavel-gerelateerde fout is mercaptine (gerelateerd aan diwaterstofsulfide). Als u een rot ei, scheet, verbrande rubber of stinkdier in uw wijn opmerkt, heeft u waarschijnlijk een probleem met mercaptine.
• Is er iets aan te doen? De aanstootgevende smaak kan verzwakt worden door te decanteren. Hoewel, als het erg agressief is, moet je absoluut overwegen om de fles terug te sturen.  

Secundaire gisting ...

• Wat het is: kleine bubbels in uw wijn waar er geen zou moeten zijn, vooral in een jonge fles rode wijn. Dit gebeurt meestal wanneer de wijn per ongeluk wordt gebotteld met een paar gram restsuiker en vervolgens opnieuw gist. Dit komt het meest frequent voor bij wijnmaken met weinig interventie, waarbij weinig tot geen Sulfiet wordt gebruikt.
• Hoe je het kunt zien: zoek naar de bubbels of luister naar de psssst. Er kan ook een beetje een zippy smaak zijn. Niet alle secundaire gisting is echter een ongeluk. Sommige wijnmakers zullen het gebruiken om een ​​kleine kick toe te voegen aan hun wijnen, en sommige stijlen zijn van nature frizzante zoals vinho verde of sommige grunerveltliners.
• Is er iets aan te doen? Nee, maar doe wat onderzoek naar de stijl om er zeker van te zijn dat het er niet hoort te zijn. Je kunt de wijn in een karaf gieten en de bubbels eruit walsen.

Hitteschade ... aka gekookte wijn (gemaleerde wijn)

• Wat het is: wijn geruïneerd door blootstelling aan te veel hitte/warmte. Stel je een pallet wijndozen voor die koken in de zon op de parkeerplaats achter een wijnwinkel in het zuiden van Spanje. Ook de koffer van je auto op reis is vaak niet de beste plake om je wijn te bewaren.
• Hoe je het ziet: de wijn ruikt jammy: soort zoet, maar verwerkt. De geur is enigszins als een saus door wijnreductie, gemengd met een nootachtig, bruin, geroosterd suikerachtig aroma. Hitteschade brengt vaak de afdichting van de fles in gevaar (de uitzetting uit de verwarmde lucht duwt de kurk naar buiten) zodat deze gepaard kan gaan met oxidatie.
• Is er iets aan te doen? Nee, maar u kunt uw wijn op de juiste temperatuur bewaren en zorgen dat jij niet het probleem veroorzaakt. 12-15 graden wordt algemeen beschouwd als de beste keldertemperatuur. Het belangrijkste onderdeel van opslag is een constante temperatuur. Houd rekening met hoe heet je garage wordt in de zomer, als dat is waar je je wijn bewaart. Bewaar geen wijn op zolder.  

UV-lichtschade ...

• Wat het is: Schade veroorzaakt door blootstelling aan overmatige straling, meestal UV. Meestal van het opslaan van wijn in de zon of in de buurt van een raam.
• Hoe ontdek je dat: Lightstrike komt vaker voor in delicate witte wijnen zoals Champagne, Pinot Grigio en Sauvignon Blanc. Het kan de wijn doen smaken als een natte trui.
• Is er iets aan te doen? Nee, je kan best je wijn niet in direct zonlicht te bewaren. Het gekleurde glas van wijnflessen zou lichtstralen moeten verzachten; dus als je een zelfgemaakte witte wijn in een glazen pot krijgt, zet hem dan in de donkerste hoek van je kelder.

Microbiële en bacteriële besmetting ... alias ik denk dat er daar iets groeit

• Wat het is: veel microben kunnen naast gist ook in wijn leven. Als een van deze kolonies te agressief aanwezig wordt voor of na de alcoholische gisting, kun je verschillende aroma's beginnen te krijgen. In kleine hoeveelheden kunnen deze aantrekkelijke complexiteit toevoegen, maar als de kolonie te krachtig wordt, worden deze smaken fouten, zoals te veel zout in een gerecht.
• Hoe ontdek je dat: Nogmaals, er zijn veel andere bacteriën die betrokken zijn bij het maken van wijn. Ze geven allemaal bepaalde smaken en produceren kenmerkende wijnfouten. Zie ze als specerijen, in de juiste hoeveelheden kunnen ze een aantrekkelijke complexiteit toevoegen; te veel en de wijn wordt oninteressant. Ze kunnen geneeskrachtige (denk menthol of hoest druppels), dierlijke (boerenerf, paddestoel, paard), of azijn (balsamico, champagne azijn) smaken die soms behoorlijk uitgesproken kunnen zijn.
• Is er iets aan te doen? Helaas niet. Als het daar eenmaal is, is dat wat je hebt! Pak de microscoop en ga op verkenning!

Niet alle wijnfouten zijn feitelijke wijnfouten

Vluchtige zuren ... aka azijnzuur

Tartraatkristallen ... ook wel "glazen" scherven

Wat het is: dit zijn minerale precipitaten die ontstaan ​​uit ongefilterde, hoog-minerale wijnen. Het zijn kleine kristallen die op de bodem van oudere flessen zitten. Ze zullen je geen kwaad doen, zolang je jezelf er maar niet mee bezighoudt. Giet de wijn over en laat het bezinksel in de fles.

Vegetale Aroma's... ruikt "groen"

Wat het is: kruidenaroma's zijn typische delen van bepaalde variëteitspecifieke smaakprofielen die kunnen ruiken naar gras, eucalyptus of asperges. De meest voorkomende van deze chemicaliën zijn methoxypyrazine of kortweg "pyrazines", die veel voorkomen bij druiven uit de Bordeaux-familie (denk aan Sauvignon Blanc). Voor nieuwe of onbekende wijndrinkers kunnen deze aroma's lijken op zwavel- of microbiële wijnfouten. Probeer een heleboel wijnen en je zult beter worden in het proeven van het verschil.

Rode wijn en kaas, dju toch

Dat rode wijn niet noodzakelijk het best past bij kaas, weten we intussen. Witte wijn is in vele gevallen een betere keuze. Een van de allerbeste combinaties is bijvoorbeeld oude comté met wijn van savagnin of vin jaune uit de Jura.

Toch zijn er nog altijd voorstanders van rode wijn bij kaas. Dat is niet noodzakelijk fout. Wel zeker is dat één enkele wijn bij een gevarieerde kaasschotel geen goed idee is. En dat tannine niet goed samengaat met wijn. Laat die bordeaux dus maar in de kelder.

Men gaat ervan uit dat rode wijn en kaas altijd goed met elkaar combineren. Deze denkpiste is enkel logisch als men kaas na een maaltijd eet en men witte wijn voor rode wijn serveert. Maar het is toch iets complexer dan dat. Sommige kazen passen helemaal niet bij rode wijn omdat ze qua structuur en smaak elkaar niet aanvullen. Dat heeft te maken met de zuurgraad en het zoutgehalte in de kaas en de zuurgraad en tannine in wijn.

Zuren en tannine reageren verschillend in de mond. Zuren worden in principe op de tong waargenomen en geven een samentrekkend, strak, verfrissend en opwekkend gevoel. Het bijzondere bij tannine is dat zij een looiende eigenschap heeft. Rode wijn heeft een strak mondgevoel en een gemiddeld smaakgehalte. De meeste kazen hebben een hoog smaakgehalte zodat menige wijn daar in de problemen komt. Romige kazen, zoals Brillat Savarin, zijn daarenboven filmend, wat de combinatie met strakke wijnen verder bemoeilijkt.

Wel zijn strakke kazen zoals harde koemelkkazen geschikte begeleiders van rode wijnen. Wanneer de kazen echter meer belegen zijn, wordt het smaakgehalte al snel te hoog en verlies je de essentie, zoals het aroma van rode wijn.  Kortom, de combinatie van rode wijn en kaas is helemaal niet vanzelfsprekend.

Hoe zit het dan met witte wijnen? Volgens mij een toegankelijkere combinatie, denk maar aan Sauternes met bleukazen. Zeer de moeite waard is ook om frisse wijnen met een hoog zuurgehalte (zoals Sancerre of andere droge witte Loire-wijen) te combineren met zachte geitenkazen, die zelf van nature ook een markant zuur hebben of een Gewurztraminer (uit de Alsace) een zeer aromatische wijn combineren met gewassen kaas zoals Munster, een pittige roodbacteriekaas.

Wat dan met liqoureuze wijnen zoals Porto? De combinatie van Porto en kaas is iets minder vanzelfsprekend dan men denkt. Vaak is het smaakgehalte van Porto te hoog voor de kaas. Volgens onze bron passen de klassieke Hollandse kaastype's nog het best bij Port.

Daarom zijn witte wijnen gastronomisch beter inzetbaar en dat komt omdat ze een groter smaakprofiel hebben.

Maar let op! Je kunt makkelijk in de val lopen bij kaas. Twee belangrijke zaken om op te letten zijn de rijping en dus de leeftijd van de kaas en - ook belangrijk: de korst.

Harde kazen zijn kazen die niet smeerbaar zijn en stevig van binnen. Daarnaast zijn  deze kazen minimaal twee maanden gerijpt. Bekende voorbeelden zijn Parmesan, Boeren Goudse, Cheddar en Emmentaler.


Halfharde kazen zijn kazen die zoals de naam al aangeeft, half hard zijn. Een bekend voorbeeld hiervan is Morbier of Passendale.



Roodflorakazen zijn kazen die niet rijpen met een schimmel zoals de wit- en blauwschimmelkazen maar met een bacterie. Hierdoor ontstaat de rode korst op de kaas. Bekende voorbeelden zijn Chaumes en Époisses.
Al die kazen geven een geheel eigen smaak en effect waarmee je rekening moet houden als je ze met wijn gaat combineren.

Blauwschimmelkazen zijn kazen die rijpen met blauwschimmel. Deze schimmel rijpt in tegenstelling tot de witschimmelkazen van binnenuit. Bekende voorbeelden zijn Castello Blue, Cabrales of Roquefort.


Witschimmelkazen zijn kazen die voorzien zijn van een korst met een witte schimmellaag. Deze schimmellaag ontstaat tijdens het rijpen op die plekken van de kaas waar de schimmel die verwerkt is zuurstof krijgt. Deze kaas rijpt van buiten naar binnen. Bekende voorbeelden hiervan zijn Brie, Camembert of Saint-Aubin.

Geiten- en schapenkazen zijn kazen gemaakt van de melk van geiten of schapen. Geitenkaas is duidelijk herkenbaar aan zijn opvallende witte uiterlijk. Er zit namelijk geen caroteen in de melk. Een bekend voorbeeld van een geitenkaas is de Crottin. Schapenkazen worden gemaakt van de melk van schapen. Een van de bekendste voorbeelden hiervan is wel de Manchego uit Spanje.

Welke wijnen passen het beste bij welke kazen?



Zelf wijn en kaas koppelen

Samenvatting

1. Ieder type kaas vraagt zijn eigen type wijn.
2. In veel gevallen harmoniëren witte wijnen beter met kaas dan rode wijnen.
3. Wijnen en kazen uit dezelfde streek passen meestal goed samen.
4. Pittige kazen vragen geen pittige maar eerder een frisse witte wijn.
5. Niet te veel verschillende kaassoorten op de kaasplank maakt het eenvoudiger om de passende wijnen te kiezen.
6. Wijnen met uitgesproken tannines zijn niet goed te combineren met kaas.
7. Een overdosis hout in de wijn is evenmin wenselijk.
8. Het zoetgehalte is belangrijker dan het alcoholgehalte.
9. Bij zeer zoute kazen nooit een rode wijn (de tannines smaken dan metaalachtig).
10. Neem bij twijfel een witte wijn.

Tip # 1:

Tip # 2:

Tip # 3:

Tip # 4:

Tip # 5:

Probeer je mousserende wijn af te stemmen op je gelegenheid en gezelschap. Heb je aperitief met enkele eenvoudige hapjes, dan kom je met een cava nooit in de problemen. Hou het dan fris en kies voor een vlotte drinker. Ook een oester natuur kan hier perfect bij.
Afhankelijk van je smaak, kan je hier ook opteren voor een Prosecco, weet dat die doorgaans iets fruitiger is en dat de bubbeltjes iets groter zijn.

Champagne kan natuurlijk ook steeds als het wat meer mag zijn, of als je hapjes wat meer om het lijf hebben. Let hierbij zeker op het type in verband met het karakter, ik raad aan voor aperitief zeker te gaan voor Brut, Extra Brut of Brut Nature. Een mooi alternatief voor champagne is trouwens deze Extra Brut Methode Traditionelle uit Argentinië op basis van pinoit noir en chardonnay, met een zinnenprikkelend roos kleurtje.

Met andere woorden, er zijn opties voor elke portemonnee en elke smaak! Heb je zin gekregen? Ontdek hier de bubbeltjes van de Wijnerie.